Topraksız tarımda pH, besin çözeltisinin asitlik veya bazlık durumunu ifade eder.
Hidroponik yetiştiricilikte doğru besin formülünü kullanmak kadar, hazırlanan besin çözeltisinin pH değerini kontrol etmek de önemlidir.
Çünkü bitkinin ihtiyaç duyduğu mineral elementlerin çözeltide bulunması tek başına yeterli değildir. Kök bölgesindeki pH, farklı besin elementlerinin bitki tarafından alınabilirliğini etkiler.
Bu nedenle hidroponik yetiştiricilikte:
Besin + EC + pH
birlikte yönetilmelidir.
Hidroponik bitki beslemenin temel prensiplerini öğrenmek için Hidroponik Besin Rehberi sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Tek bir pH değeri bütün bitkiler ve bütün yetiştirme sistemleri için mutlak doğru değildir.
Ancak birçok hidroponik uygulamada besin çözeltisi yaklaşık:
pH 5,5–6,5
aralığında yönetilir.
Uygulamada birçok ürün için yaklaşık:
pH 5,8–6,2
aralığı pratik bir hedef olarak kullanılabilir.
Yetiştirilen bitki, kullanılan su, yetiştirme ortamı ve besleme programına göre hedef pH değişebilir.
Bu nedenle yalnızca tek bir rakama odaklanmak yerine uygun bir çalışma aralığında kalmak daha doğru bir yaklaşımdır.
Besin çözeltisinde azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir, mangan, çinko ve diğer mineral elementler bulunabilir.
Ancak pH uygun aralıkta olmadığında bazı elementlerin çözünürlüğü ve bitki tarafından alınabilirliği değişebilir.
Bunun sonucunda çözeltide yeterli miktarda besin bulunmasına rağmen bitkide beslenme sorunları görülebilir.
Bu nedenle bir eksiklik belirtisi görüldüğünde hemen daha fazla gübre eklemek doğru yaklaşım olmayabilir.
Öncelikle:
EC kontrol edilmeli
ve
pH ölçülmelidir.
EC'nin ne ifade ettiğini ve nasıl ayarlanacağını Topraksız Tarımda EC Rehberi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Besin çözeltisi hazırlanırken işlem sırası önemlidir.
Pratik uygulamada:
1. Depoyu suyla doldurun.
2. Başlangıç EC değerini ölçün.
3. Plantponic A'yı ekleyip karıştırın.
4. Plantponic B'yi ekleyip karıştırın.
5. Hedef EC değerini ayarlayın.
6. Son olarak pH değerini ölçün.
7. Gerekiyorsa pH ayarlaması yapın.
Önce besin ve EC → sonra pH kontrolü
Hidroponik sistemlerde pH ölçümü için dijital pH metre kullanılabilir.
Ölçüm yapmadan önce cihazın doğru çalıştığından emin olunmalıdır.
pH metreler üreticisinin talimatlarına uygun şekilde düzenli olarak kalibre edilmelidir.
Ölçüm probunun temizliği ve uygun şekilde saklanması da doğru ölçüm açısından önemlidir.
Ucuz veya uzun süre kalibre edilmemiş bir cihaz hatalı sonuç gösterebilir.
Bu nedenle pH değerini yönetirken ölçüm cihazının doğruluğu da sistemin bir parçasıdır.
Besin deposunun pH değeri zaman içerisinde değişebilir.
Bunun nedenleri arasında:
Bitkinin iyon alımı
Kullanılan suyun alkalinitesi
Besin çözeltisinin bileşimi
Sistemdeki biyolojik faaliyetler
Yetiştirme ortamı
Su değişimleri
bulunabilir.
Bu nedenle pH'ın ilk gün doğru ayarlanmış olması, sürekli aynı kalacağı anlamına gelmez.
Depo düzenli olarak ölçülmelidir.
Besin çözeltisinin pH değeri hedef aralığın üzerindeyse hidroponik kullanıma uygun bir pH düşürücü ile kontrollü şekilde ayarlama yapılabilir.
pH düşürücü tek seferde yüksek miktarda eklenmemelidir.
Doğru yöntem:
Az miktarda ekle → karıştır → ölç → gerekiyorsa tekrar ekle
şeklindedir.
Konsantre pH düzenleyiciler dikkatli kullanılmalıdır.
Amaç pH'ı mümkün olduğunca aşağı indirmek değil, hedef çalışma aralığına getirmektir.
pH hedef değerin altına düştüyse rastgele kimyasal eklemek yerine öncelikle yapılan uygulama ve kullanılan su değerlendirilmelidir.
Gerekli düzeltme kontrollü şekilde yapılmalıdır.
Özellikle küçük hacimli depolarda çok az miktarda pH düzenleyici bile önemli değişiklik oluşturabilir.
Bu nedenle:
Küçük doz → iyi karıştırma → yeniden ölçüm
prensibi uygulanmalıdır.
Hidroponik marul yetiştiriciliğinde besin çözeltisi genel olarak:
pH 5,5–6,5
aralığında yönetilebilir.
Pratik hedef olarak:
pH 5,8–6,2
aralığı kullanılabilir.
Ancak pH tek başına değerlendirilmemelidir. Marulun besin yoğunluğunu belirleyen EC değeri de düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Marulun fide, gelişim ve hasada yaklaşım dönemlerindeki EC değerlerini Marul Hidroponik Besin, EC ve pH Rehberi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Bu hidroponikte önemli bir noktadır.
Örneğin EC metre:
1,3 mS/cm
gösteriyor olabilir.
Ancak bu değer çözeltideki bütün elementlerin bitki için doğru oranlarda ve alınabilir durumda olduğunu kanıtlamaz.
Bitkide beslenme problemi görülüyorsa:
pH
su sıcaklığı
kök sağlığı
besin çözeltisinin yaşı
su kalitesi
ışık ve çevre koşulları
birlikte değerlendirilmelidir.
Sadece EC değerini yükseltmek sorunu çözmeyebilir.
Plantponic A+B Topraksız Tarım Besini kullanılırken önce besin çözeltisinin hedef EC değeri hazırlanır.
Daha sonra pH ölçülür.
Gerekli durumlarda pH düzenlemesi yapılır.
Bu sıralama sayesinde önce bitkinin ihtiyaç duyduğu besin yoğunluğu oluşturulur, ardından çözeltinin pH değeri kontrol edilir.
Plantponic kullanım yaklaşımı:
Suyu ölç → A+B besini hazırla → EC'yi ayarla → pH'ı kontrol et.
pH metreyi kalibre etmeden kullanmak
Hatalı ölçüm, doğru çözeltinin gereksiz yere değiştirilmesine neden olabilir.
Besin eklemeden önce pH'ı son değere ayarlamak
Besin ilavesi pH değerini değiştirebileceğinden nihai pH kontrolü besin çözeltisi hazırlandıktan sonra yapılmalıdır.
Çok fazla pH düşürücüyü tek seferde eklemek
Özellikle küçük depolarda pH'ın hedefin çok altına düşmesine neden olabilir.
Sadece pH'a bakmak
pH doğru olsa bile EC, su sıcaklığı veya kök bölgesinde başka bir problem bulunabilir.
Her küçük değişime müdahale etmek
Hidroponik sistemlerde pH'ın zaman içerisinde belirli ölçüde değişmesi normal olabilir. Önemli olan sistemi takip etmek ve hedef çalışma aralığını yönetmektir.
Topraksız tarımın önemli avantajlarından biri bitki beslemesinin ölçülebilir olmasıdır.
Bu nedenle başarılı bir yetiştiricilikte:
Doğru hidroponik besin
Doğru EC
Doğru pH
Uygun su kalitesi
birlikte değerlendirilmelidir.
Topraksız tarım besinlerinin çalışma prensibini daha ayrıntılı öğrenmek için Topraksız Tarım Besini Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Topraksız tarımda ölçülebilir bitki besleme.
